Rhaglen, Penderfyniadau a Chofnodion.

Nodwyd yr ymddiheuriadau am absenoldeb.

Derbyn datganiad o ddiddordeb gan unrhyw Aelod neu Swyddog mewn perthynas ag unrhyw eitem o fusnes.

Ni dderbyniwyd unrhyw ddatganiad o fuddiant.

Dim materion brys ar adeg anfon y rhaglen hon.

Dim i'w adrodd.

Cyflwyno i’w cadarnhau, gofnodion drafft y cyfarfod o’r Pwyllgor Gwaith a gynhaliwyd ar 24 Mawrth 2026.

Cyflwynwyd cofnodion cyfarfod blaenorol y Pwyllgor Gwaith a gynhaliwyd ar 24 Mawrth 2026 i'w cadarnhau.

Penderfynwyd cadarnhau cofnodion cyfarfod blaenorol y Pwyllgor Gwaith a gynhaliwyd ar 24 Mawrth 2026 fel rhai cywir.

Cyflwyno adroddiad y Pennaeth Gwasanaethau Democrataidd.

Cyflwynwyd adroddiad y Pennaeth Gwasanaethau Democrataidd a oedd yn cynnwys Blaenraglen Waith y Pwyllgor Gwaith ar gyfer y cyfnod rhwng Gorffennaf 2026 a Chwefror 2027 i'w gadarnhau.

Rhoddodd y Pennaeth Democratiaeth y wybodaeth ddiweddaraf i'r Pwyllgor Gwaith ar y newidiadau canlynol i'r Blaenraglen Waith –

·      Cyfarfod 21 Gorffennaf 2026

o  Adroddiad monitro y Gyllideb Gyfalaf ar gyfer Chwarter 4 2024/25 wedi'i aildrefnu o fis Mehefin

o  Adroddiad Monitro'r Cyfrif Refeniw Tai ar gyfer Chwarter 4 2025/26 – wedi'i aildrefnu o fis Mehefin

o  Cronfa Twf Leol – ychwanegwyd fel eitem newydd

·      Cyfarfod 22 Medi 2026

o  Ymgynghoriad ar Ardoll Ymwelwyr - ychwanegwyd fel eitem newydd

·      Cyfarfod 23 Chwefror 2027

o  Adroddiadau monitro’r gyllideb ar gyfer Chwarter 3 2026/27 – wedi'u hychwanegu fel eitemau newydd

o  Cynllun Gweithredu Llety Sipsiwn a Theithwyr – wedi'i ychwanegu fel eitem newydd

·      Newidiadau ers cyhoeddi'r rhaglen

o  Diweddariad ar wydnwch croesfannau Menai - wedi'i ychwanegu at gyfarfod 21 Gorffennaf 2026

o  Cyfraddau ailgylchu - wedi'u haildrefnu o fis Gorffennaf i gyfarfod mis Medi neu Hydref.

Penderfynwyd cadarnhau blaen raglen waith y Pwyllgor Gwaith wedi’i diweddaru am y cyfnod Gorffennaf 2026 i Chwefror  2027 gyda’r newidiadau a nodwyd yn y cyfarfod.

Cyflwyno adroddiad y Pennaeth Digidol, Perfformiad a Moderneiddio.                     

Cyflwynwyd adroddiad y Pennaeth Digidol, Perfformiad a Moderneiddio a oedd yn cynnwys Cerdyn Sgorio Corfforaethol ar gyfer Chwarter 4 2025/26 i'w ystyried gan y Pwyllgor Gwaith. Mae'r adroddiad yn cyflwyno perfformiad y Cyngor yn erbyn amcanion strategol Cynllun y Cyngor 2023-28 ar ddiwedd y pedwerydd chwarter.

Cyflwynodd y Cynghorydd Robin Williams, Dirprwy Arweinydd ac Aelod Portffolio Cyllid, Busnes Corfforaethol a Phrofiad Cwsmeriaid adroddiad y cerdyn sgorio gan nodi bod mwyafrif y dangosyddion (87%) gyda thargedau penodol wedi perfformio'n dda yn ystod y chwarter, gan gyflawni statws RAG Gwyrdd neu Felyn. Mae perfformiad blwyddyn ar ôl blwyddyn ar gyfer yr holl ddangosyddion tebyg (cyfanswm o 48) yn dangos bod 20 (42%) wedi gwella yn ystod y flwyddyn, bod 24 (50%) wedi gostwng a 4 (8%) wedi aros yr un fath. O'r 24 sy’n dangos gostyngiad, mae 62% yn dal i fod yn uwch neu o fewn 5% i'r targed, roedd 21% yn Ambr/Coch ac nid oedd gan 17% unrhyw dargedau wedi'u neilltuo iddynt.

Mae'r adroddiad yn tynnu sylw at nifer o lwyddiannau yn ystod y flwyddyn gan gynnwys cynnydd mewn gweithgarwch yn y Gymraeg, mwy o ddefnydd o Daliadau Uniongyrchol, cyfranogiad uchel yng ngweithgareddau Môn Actif, gwell lefelau Neet, boddhad uchel â'r gwasanaeth llyfrgell, cwblhau gwaith atgyweirio tai yn amserol, cwblhau arolygiadau hylendid bwyd risg uchel, penderfynu ar geisiadau cynllunio mewn pryd ac amodau ffyrdd da.

Fodd bynnag, mae wyth dangosydd yn dal i fod yn Goch neu'n Ambr yn erbyn targedau. Mae'r rhain yn ymwneud ag ail-atgyfeirio plant o fewn 12 mis; amseroedd ailosod tai, yr amser a gymerir i niferoedd contractau angori; ailgylchu gwastraff domestig ac amseroedd ymateb FOI.

Nododd fod adroddiad cerdyn sgorio Chwarter 4 wedi'i adolygu'n fanwl gan y Pwyllgor Sgriwtini Corfforaethol yn ei gyfarfod ar 10 Mehefin, lle heriwyd meysydd sy'n tanberfformio mewn trafodaeth gynhwysfawr a cheisiwyd sicrwydd ynghylch camau lliniaru. Cadarnhaodd y bydd y Tîm Arweinyddiaeth yn parhau i ganolbwyntio ar wella perfformiad yn y meysydd sydd ar hyn o bryd yn is na'r targed.

Adroddodd y Cynghorydd Jeff Evans, Cadeirydd y Pwyllgor Sgriwtini Corfforaethol, yn ôl o gyfarfod y pwyllgor ar 10 Mehefin 2026, lle ystyriwyd adroddiad cerdyn sgorio Ch4. Nododd, yn ystod y drafodaeth, fod aelodau wedi rhoi sylw arbennig i'r wyth dangosydd sy'n perfformio islaw'r targed ac i unrhyw symudiad niweidiol o ran tueddiadau. Ceisiodd yr Aelodau hefyd sicrwydd ynghylch y risgiau a'r effeithiau sy'n gysylltiedig â dangosyddion sy'n tanberfformio, y mesurau sydd ar waith i'w rheoli, a'r cynlluniau ar gyfer gwella yn y dyfodol. Ar ôl derbyn sicrwydd ar y materion hyn, penderfynodd y pwyllgor argymell yr adroddiad ynghyd â'r mesurau lliniaru a nodir ynddo, i'r Pwyllgor Gwaith.

Ymatebodd aelodau’r Pwyllgor Gwaith i'r pedwerydd cerdyn sgorio a'r olaf ar gyfer blwyddyn ariannol 2025/26 a darparwyd y sicrwydd canlynol -

Esboniodd y Cynghorydd Dyfed Wyn Jones, Aelod Portffolio Plant, Pobl Ifanc a Theuluoedd mewn perthynas ag atgyfeiriadau plant fod ail atgyfeiriad weithiau'n briodol. Mae'r gwasanaeth yn adolygu pob ail asesiad i ddeall y rhesymau drostynt, gan bwysleisio nad yw'r prif  ...  Gweld y Cofnodion llawn ar gyfer eitem 6.

Cyflwyno adroddiad y Pennaeth Digidol, Perfformiad a Moderneiddio.   

Cyflwynwyd adroddiad y Pennaeth Digidol, Perfformiad a Moderneiddio a oedd yn cynnwys y Ddogfen Gyflawni Flynyddol ar gyfer 2026/27 i'w ystyried gan y Pwyllgor Gwaith.

Cyflwynodd y Cynghorydd Robin Williams, Dirprwy Arweinydd ac Aelod Portffolio dros Gyllid, Busnes Corfforaethol a Phrofiad Cwsmer y ddogfen gyflenwi flynyddol, gan nodi ei bod yn nodi'r hyn y mae'r Cyngor yn ymrwymo i'w gyflawni yn 2026/27. Mae'r camau gweithredu strategol lefel uchel yn y ddogfen wedi'u cynllunio i gefnogi cynnydd yn erbyn chwe amcan strategol Cynllun y Cyngor 2023-2028. Mae pob cam gweithredu wedi'i gynllunio i fod yn fesuradwy gyda thargedau a cherrig milltir wedi'u cynnwys lle bo hynny'n briodol, sy’n golygu bod modd eu monitro yn ystod y flwyddyn. Bydd yn ofynnol i wasanaethau gynnwys y camau hyn yn eu cynlluniau gwasanaeth unigol ar gyfer 2026/27, a fydd yn sail ar gyfer monitro chwarterol. Bydd y broses o oruchwylio’n chwarterol yn cael ei gwneud gan y Bwrdd Rhaglen Gwella a Moderneiddio gyda chanlyniadau'n cyfrannu at yr adroddiad blynyddol Hunanasesu a Pherfformiad (Llesiant).

Adroddodd y Cynghorydd Jeff Evans, Cadeirydd y Pwyllgor Sgriwtini Corfforaethol, yn ôl o gyfarfod y pwyllgor ar 10 Mehefin 2026, lle ystyriwyd Dogfen Gyflawni Flynyddol 2026/27. Nododd fod yr aelodau wedi cydnabod uchelgais y ddogfen a'u bod wedi ceisio sicrwydd a diweddariadau ynghylch sawl maes gan gynnwys prosiect Porthladd Rhydd, ailgylchu a rheoli gwastraff, newid yn yr hinsawdd, darparu a hyfforddiant Cymraeg, a phrosiectau tai â chymorth. Ar ôl derbyn sicrwydd ar y materion hyn, penderfynodd y pwyllgor argymell Dogfen Gyflawni Flynyddol 2026/27 i'r Pwyllgor Gwaith i'w chymeradwyo.

Croesawodd aelodau’r Pwyllgor Gwaith y ddogfen a thynnwyd sylw at y camau gweithredu allweddol a gynlluniwyd yn eu maes portffolios priodol. O dan yr adran Dai, roedd hyn yn cynnwys gwaith parhaus i wella sgorau ynni cartref ac agor trydydd cynllun tai gofal ychwanegol. O dan Gofal Cymdeithasol a Llesiant, nododd yr aelodau fod buddsoddiad parhaus yng nghyfleusterau Môn Actif, gan gynnwys uwchraddio Canolfannau Hamdden Plas Arthur ac Amlwch, yn ogystal â chynlluniau i ddatblygu Cartref Clyd ychwanegol ar gyfer plant sy'n derbyn gofal a sefydlu chwe lleoliad gofal maeth arall.

Penderfynwyd mabwysiadu’r Ddogfen Gyflawni Flynyddol ar gyfer 2026/27 i'w chyflawni yn ystod 2026/27.

Cyflwyno adroddiad y Cyfarwyddwr Swyddogaeth (Adnoddau)/Swyddog Adran 151.

Cyflwynwyd adroddiad y Cyfarwyddwr Swyddogaeth (Adnoddau)/Swyddog Adran 151 sy'n nodi perfformiad ariannol gwasanaethau'r Cyngor ar ddiwedd Chwarter 4 2025/26 i'w ystyried gan y Pwyllgor Gwaith.

Cyflwynodd y Cynghorydd Robin Williams, Dirprwy Arweinydd ac Aelod Portffolio Cyllid, Busnes Corfforaethol a Phrofiad Cwsmeriaid yr adroddiad gan nodi bod y sefyllfa ariannol gyffredinol a ragwelir ar gyfer 2025/26, gan gynnwys cyllid corfforaethol a chronfa'r Dreth Gyngor yn danwariant o £2.631m (1.36% o'r gyllideb net ar gyfer 2025/26). Mae'r sefyllfa alldro ddrafft yn well na rhagolygon Chwarter 3 ac mae'r tanwariant a ragwelir, a'i effaith ar balansau cyffredinol y Cyngor, yn cryfhau sefyllfa ariannol y Cyngor gan ganiatáu mwy o hyblygrwydd wrth ddatblygu cyllideb refeniw 2027/28.

Adroddodd y Cyfarwyddwr Swyddogaeth (Adnoddau)/Swyddog Adran 151, mewn perthynas â gwasanaethau a chyllidebau corfforaethol yn benodol, bod y sefyllfa alldro yn dangos tanwariant o £1.3m yn erbyn cyllideb o £192.5m, sy'n cyfateb i lai nag 1% o gyfanswm y gyllideb (gweler Tabl 2). Mae'r tanwariant sy'n weddill yn ymwneud â'r Dreth Gyngor, gydag incwm craidd y Dreth Gyngor yn £119k yn uwch na'r gyllideb a'r premiwm treth gyngor £1.212m yn uwch na'r targed. Mae'r cynnydd mewn incwm yn bennaf oherwydd eiddo sy'n symud o ardrethi busnes i'r Dreth Gyngor yn dilyn newidiadau yn y rheolau cymhwysedd ar gyfer llety hunanarlwyo.

Pwysleisiodd fod y gyllideb gyffredinol yn cuddio pwysau parhaus mewn rhai meysydd ac yn cael ei briodoli i raddau helaeth i ffactorau nad ydynt yn rhai cylchol fel grantiau untro, cronfeydd wrth gefn, swyddi gwag staff a mwy o incwm, gan gynnwys grant dod â GwE i ben. Mae Atodiad C yn darparu dadansoddiad manwl o amrywiadau cyllidebol ac yn tynnu sylw at bwysau sylfaenol parhaus yn y galw ar Wasanaethau Oedolion (£1.097m) a Gwasanaethau Plant a Theuluoedd (£1.923m), yr olaf wedi'i yrru'n bennaf gan gostau cynyddol a nifer y lleoliadau plant y tu allan i'r sir.  Mae'r Cyngor wedi ceisio lliniaru'r pwysau yma drwy ddatblygu darpariaeth fewnol, fel Cartrefi Clyd.

Mewn ymateb i ymholiad ynglŷn â'r risg o apeliadau gan berchnogion eiddo hunanarlwyo sydd wedi symud o ardrethi busnes i'r Dreth Gyngor, dywedodd y Cyfarwyddwr Swyddogaeth (Adnoddau)/Swyddog Adran 151 fod y risg wedi'i gydnabod ar ddiwedd blwyddyn ariannol 2024/25, a bod £900k wedi'i roi mewn cronfa wrth gefn a glustnodwyd i dalu ad-daliadau posibl sy'n deillio o benderfyniadau apelio,  gellid ôl-ddyddio rhai ohonynt i Ebrill 2023.

Mynegodd aelodau’r pwyllgor gwaith bryder hefyd am y ddibyniaeth ar gyllid grant a'r ffordd y mae'r system ariannu grant bresennol yn gweithredu. Tynnwyd sylw at yr heriau oedd yn codi yn sgil ansicrwydd ynghylch a fydd grantiau'n cael eu derbyn, amseriad y dyfarniadau, a'r ffaith bod llawer o grantiau yn gysylltiedig â phrosiectau penodol nad ydynt efallai yn flaenoriaeth i'r Cyngor. Nododd yr Aelodau fod yr ansicrwydd hwn yn golygu ei bod yn anos cynllunio’n ariannol ac y byddai'n ddefnyddiol pe bai Llywodraeth Cymru yn ymgorffori mwy o grantiau yn y setliad cyllido craidd fel bod cynghorau yn gwybod ble maen nhw'n sefyll yn ariannol.

Cadarnhaodd y Cyfarwyddwr Swyddogaeth  ...  Gweld y Cofnodion llawn ar gyfer eitem 8.